Moto kuryelik, motosikleti olan ya da almayı düşünen birçok kişi için hızlı bir iş kapısı gibi görünüyor. Ama 2025'ten bu yana kuryelik yasal olarak tanımlanmış bir faaliyet ve kendine özgü belgeleri, kuralları ve maliyetleri var. Bu rehberde kuryeliğe başlamadan önce bilmen gerekenleri sırayla anlatıyoruz: hangi ehliyet, hangi belgeler, hangi motor, hangi ekipman ve yoğun kullanımda motoru nasıl ayakta tutacağın. Kazanç rakamlarına girmiyoruz; çalışma koşulları işverene ve platforma göre çok değişiyor.
1. Ehliyet: B ehliyet yetmez
Kuryelik ticari bir kullanım. B ehliyet sahiplerinin sertifikayla 125 cc motosiklet kullanabilmesini sağlayan düzenleme sadece şahsi kullanım için ve sadece Türkiye içinde geçerli; kuryelik bu kapsamda değil. Kurye olarak çalışmak için motosiklet ehliyeti gerekiyor:
- A1: 125 cc'ye ve 11 kW'a kadar motosikletler; asgari yaş 16.
- A2: 35 kW'a kadar motosikletler; asgari yaş 18.
Süreç ve ücretler ehliyet rehberinde. Ehliyetsiz sürüşün cezası 40.000 TL; sınıfına uygun olmayan ehliyetle çalışmak da risk.
2. SRC-Kurye ve Kurye Faaliyet Belgesi
Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nde 15 Mayıs 2025'te yapılan değişiklik kurye faaliyetini tanımladı ve SRC-Kurye mesleki yeterlilik belgesini zorunlu hale getirdi; bunun için bir yıllık geçiş süresi verilmişti. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu 15 Mayıs 2026'da SRC-Kurye Mesleki Yeterlilik Belgesi ile Kurye Faaliyet Belgesi için sürenin 1 Ocak 2027'ye uzatılacağını açıkladı. Açıklama sırasında düzenlemenin Resmi Gazete'de yayımlanması için çalışmalar sürüyordu.
- Yaş: Ocak 2026'da Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği'nde yapılan değişiklikle SRC-Kurye belgesi mevzuatta tanımlandı; 66 yaşından sonra ilk kez SRC belgesi düzenlenmiyor.
- Yetki belgesi ücretleri: Bakanlık, kayıtları hızlandırmak için yetki belgesi ücretlerinde yüzde 95 indirim yapıldığını açıkladı.
- Tablo: Bakanlık verilerine göre açıklama tarihinde kurye faaliyetleri için 103.493 yetki belgesi düzenlenmiş, bu belgelere 106.077 taşıt kaydedilmişti; taşıtların 91.777'si motosiklet, 5.710'u motorlu bisikletti.
Eğitim, sınav ve başvuru ayrıntıları hâlâ güncelleniyor. Belge için hangi kurumdan, hangi eğitimle ve ne zaman başvuracağını Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın duyurularından takip et; çalışacağın işletmeye de belgelerle ilgili ne istediğini sor.
3. Motor seçimi
Kurye motorunda öncelik güç değil; düşük tüketim, dayanıklılık, kolay bulunan yedek parça ve servis ağı. Kurye kullanımı için model önerilerini ve yakıt farkının yıllık etkisini kurye için en iyi motor rehberinde ayrıntılı karşılaştırdık. Kısa özet:
- Şehir içi yoğun dur-kalk için tüketimi düşük 125 cc scooter ya da vitesli 125'ler,
- Çevre yolu ve uzun teslimat mesafeleri için A2 ehliyetle 150–250 cc,
- Bayi ve servis ağı geniş, parçası kolay bulunan markalar.
Kendi kullanımına uygun modelleri motor bulucu ile filtreleyebilir, yıllık giderleri masraf hesabı ile çıkarabilirsin.
4. Taşıma kutusu ve ruhsat
Kuryenin en temel ekipmanı olan arka taşıma kutusu, motora sabitlendiği için ruhsat meselesi. Kanuna göre araç üzerinde mevzuata uygun şekilde yapılan değişiklik otuz gün içinde tescil belgesine işletilmeli; işletilmezse 1.000 TL ceza ve ruhsata işlenene kadar trafikten men var. Süreci çanta ve ruhsat rehberinde anlattık.
5. Sigorta
Zorunlu trafik sigortası olmadan motor trafiğe çıkamaz ve sigortasız araç muayeneye de alınmaz. Poliçeyi yaptırırken motoru kuryelikte kullanacağını sigortacına söyle ve poliçedeki kullanım şeklinin doğru yazıldığını kontrol et. Fiyatlar trafik sigortası rehberinde, kasko seçenekleri sigorta ve kasko rehberinde.
6. Ekipman: tüm gün yoldasın
Yasal asgari: bağlı kask, vizörsüz kaskta koruma gözlüğü, eldiven ve gece reflektif yelek. Ayrıntılar zorunlu ekipman rehberinde. Günde saatlerce sürecek biri için bunun ötesi de şart:
- Kask: Rüzgar gürültüsünü azaltan, buğu önleyicili kapalı ya da modüler kask. Bkz. modüler kasklar.
- Yağmur: Su geçirmez yağmurluk takımı ve yedek eldiven. Bkz. yağmurluklar.
- Kış: Termal katmanlar ve kışlık eldiven; ayrıntılar kışlık ekipman rehberinde.
- Telefon: Kilitli, titreşim sönümleyicili tutucu ve USB şarj. Telefonu motorda kullanmanın riskleri telefon tutucu rehberinde.
- Koruma: Korumalı mont ve pantolon, bileği saran bot; yoğun şehir trafiğinde düşük hızda düşme riski her gün seninle.
7. Trafik kuralları: en çok ceza nerede yazılıyor?
- Sürüşte telefon: Seyir halinde telefon kullanmanın cezası 5.000 TL; bir yıl içinde tekrarında 10.000 TL, üçüncüsünde 20.000 TL ve 30 gün ehliyet geri alma. Adres ve sipariş kontrolünü dururken yap.
- Şerit: Tehlikeli şerit değiştirme 10.000 TL; ardı ardına birden fazla şerit değiştirme 90.000 TL ve 60 gün ehliyet geri alma. Emniyet şeridi 20.000 TL. Ayrıntılar şerit kuralları rehberinde.
- Kaldırım ve yaya yolu: Motosikletin yaya alanında sürülmesi yasak; cezası 5.000 TL.
- Hız ve kırmızı ışık: Güncel tutarlar trafik cezaları rehberinde.
8. Yoğun kullanımda bakım
Günde yüzlerce kilometre yapılan kurye kullanımında bakım takvimi çok daha hızlı dolar. Örneğin Honda'nın CB125F (SC74 tipi) Türkçe kullanıcı el kitabı motor yağının ilk 1.000 km'den sonra her 2.000 km'de bir değiştirilmesini, zincirin her 500 km'de bir kontrol edilip yağlanmasını öneriyor. Günde 150 km yapan bir kurye için bu, yaklaşık iki haftada bir yağ değişimi ve her üç dört günde bir zincir bakımı demek.
- Lastik basıncını haftada bir kontrol et; düşük basınç hem lastiği hem yakıtı yer.
- Balataları sık kontrol et; dur-kalk trafikte hızlı biter. Bkz. fren balatası rehberi.
- Tozlu ve yağmurlu günlerden sonra hava filtresine ve zincire bak.
Bakım takviminin tamamı bakım rehberinde.
Sonuç
Kurye olmak için önce A1 ya da A2 ehliyet gerekiyor; B ehliyetle 125 cc kullanma yetkisi kuryeliği kapsamıyor. SRC-Kurye ve Kurye Faaliyet Belgesi için açıklanan son tarih 1 Ocak 2027; ayrıntıları Bakanlık duyurularından takip et. Taşıma kutusunu ruhsata işlet, sigortanda kullanım şeklini doğru beyan et, tüm gün sürüşe uygun ekipman al ve bakım aralıklarını yoğun kullanıma göre kısalt.
Sık sorulanlar
Kurye olmak için hangi ehliyet gerekli?
Motosiklet ehliyeti: 125 cc'ye kadar A1 (16 yaş), daha büyük motorlar için A2 (18 yaş). B ehliyet üzerinden alınan 125 cc yetkisi sadece şahsi kullanım için geçerli.
SRC-Kurye belgesi zorunlu mu?
Karayolu Taşıma Yönetmeliği'ndeki değişiklikle zorunlu hale geldi. Bakanlık, SRC-Kurye ve Kurye Faaliyet Belgesi için sürenin 1 Ocak 2027'ye uzatılacağını Mayıs 2026'da açıkladı.
Kurye motorunun arka çantası ruhsata işlenmeli mi?
Motora sabitlenen taşıma kutusu için uygulama, tescil belgesine "Taşıma Kutusu Mevcuttur" şerhi düşülmesi. Kanuna göre mevzuata uygun değişiklik otuz gün içinde ruhsata işlenmezse 1.000 TL ceza ve trafikten men var.
Kuryelik için 50 cc kullanılır mı?
Bakanlık verilerinde kuryelik için kayıtlı taşıtların bir kısmı motorlu bisiklet. Ancak 50 cc motorlu bisikletler otoyola giremez ve şehirlerarası yolda en fazla 45 km/s ile sınırlı; teslimat mesafen uzunsa yetersiz kalır.