موتورسیکلت‌ها و اسکوترهای برقی حالا در شهر زیاد دیده می‌شوند. این وسایل بی‌صدا، بدون لرزش، بدون دغدغه‌ی دنده و با نگهداری ساده برای برخی کاربران ایده‌آل و برای برخی دیگر مایه‌ی ناامیدی هستند. تفاوت را درست پیش‌بینی‌کردن نحوه‌ی استفاده از قبل تعیین می‌کند.
1. موتور برقی برای چه کسی منطقی است؟
مناسب
- رانندگانی که مسیر روزانه‌شان مشخص است و داخل شهر رفت‌وآمد می‌کنند
- کسانی که در خانه، پارکینگ یا محل کار امکان شارژ منظم دارند
- کارهای پیک و سرویس با مسافت کوتاه (بسته به ظرفیت وسیله و باتری)
- رانندگان تازه‌کاری که نمی‌خواهند با دنده و کلاچ سروکار داشته باشند
مناسب نیست (فعلاً)
- کسانی که اغلب سفر طولانی و بین‌شهری می‌کنند
- کسانی که در آپارتمان زندگی می‌کنند و به پریزی برای شارژ وسیله دسترسی ندارند
- کسانی که مدت طولانی با سرعت بالا در اتوبان می‌رانند
- کسانی که صدای موتور و حس مکانیکی را بخشی از لذت رانندگی می‌دانند
2. برد: مقدار کاتالوگ و مقدار واقعی
بردی که سازنده می‌دهد معمولاً در شرایط ایده‌آل، با سرعت کم و ثابت اندازه‌گیری می‌شود. در زندگی واقعی برد بسته به این موارد ممکن است به‌طور جدی کم شود:
- سرعت: مقاومت هوا با سرعت به‌سرعت بالا می‌رود. در سرعت اتوبان، برد از برد داخل شهر بسیار کمتر می‌شود.
- هوای سرد: باتری‌های لیتیومی در سرما انرژی کمتری می‌دهند؛ در زمستان برد به‌طور محسوسی کوتاه می‌شود.
- وزن: سرنشین و بار برد را کم می‌کند.
- سربالایی و سبک رانندگی: حرکت‌های تند و سربالایی‌های شیب‌دار انرژی را سریع مصرف می‌کنند.
- حالت رانندگی: حالت‌های اکو برد را بیشتر، حالت‌های اسپرت کمتر می‌کنند.
قاعده‌ی کاربردی: مسافت رفت‌وبرگشت روزانه‌تان باید با فاصله‌ی راحت زیر برد واقع‌بینانه‌ی وسیله باشد. برای در نظر گرفتن زمستان و فرسودگی باتری، با اعتماد به برد کاتالوگ مدلی را که مرزی است انتخاب نکنید.
3. شارژ
- پریز خانه: بیشتر اسکوترهای برقی و موتورسیکلت‌های سبک از پریز معمولی شارژ می‌شوند. زمان بسته به ظرفیت باتری و قدرت شارژر از چند ساعت تا یک شب فرق می‌کند.
- باتری قابل‌جداشدن: در برخی مدل‌ها باتری را می‌توان درآورد و به خانه یا دفتر برد. برای ساکنان آپارتمان مزیت بزرگی است، اما باتری‌ها ممکن است سنگین باشند.
- شارژ سریع: برخی موتورسیکلت‌های برقی بزرگ از ایستگاه‌های شارژ سریع پشتیبانی می‌کنند؛ بسیاری از مدل‌های کوچک نمی‌کنند. پیش از خرید بررسی کنید.
- ایستگاه‌های تعویض باتری: برخی برندها شبکه‌ی تعویض خودشان را دارند؛ ببینید در منطقه‌ی شما رایج است یا نه.
ایمنی شارژ
- فقط از شارژری استفاده کنید که وسیله یا سازنده تأیید کرده است.
- از کابل‌های رابط فرسوده، داغ‌شونده یا آسیب‌دیده استفاده نکنید؛ شارژ طولانی با جریان بالا کابل و پریز را تحت فشار می‌گذارد.
- باتری را در اتاق خواب، جلوی در خروج یا راه‌پله و مسیرهای فرار شارژ نکنید.
- باتری افتاده، ضربه‌دیده، متورم‌شده، بودار یا بیش‌ازحد داغ را استفاده نکنید؛ به تعمیرگاه مجاز نشان دهید.
4. عمر باتری
باتری گران‌ترین قطعه‌ی وسیله‌ی برقی است. با گذشت زمان ظرفیتش کم می‌شود و برد کوتاه می‌شود. برای طولانی کردن عمر:
- باتری را مدام کاملاً خالی نکنید؛ آن را مدت طولانی با شارژ خیلی کم رها نکنید.
- در استفاده‌ی روزانه، مگر لازم باشد، نگه‌داشتن دائم روی 100% برای عمر خوب است. بسیاری از سازندگان برای استفاده‌ی روزانه بازه‌ی شارژ متوسط را توصیه می‌کنند؛ دفترچه‌ی وسیله‌ی خودتان را ببینید.
- از گرمای شدید و سرمای شدید محافظت کنید. تابستان زیر آفتاب و زمستان در سرمای یخ‌زده شارژ نکنید.
- اگر مدت طولانی استفاده نمی‌کنید، باتری را با شارژ متوسط رها کنید و گاه‌به‌گاه بررسی کنید.
- هنگام خرید مدت و دامنه‌ی گارانتی باتری را بپرسید (آیا گارانتی افت ظرفیت دارد).
5. مقایسه‌ی هزینه
| مورد | برقی | بنزینی |
|---|---|---|
| خرید | نسبت به بنزینی با عملکرد مشابه معمولاً بالاتر | پایین‌تر، گزینه‌ی فراوان |
| انرژی | با برق خانگی هزینه‌ی هر کیلومتر معمولاً پایین | وابسته به قیمت سوخت |
| نگهداری | روغن، فیلتر، شمع، کلاچ ندارد؛ لاستیک و ترمز دارد | روغن منظم و سرویس دوره‌ای |
| ریسک بزرگ | تعویض باتری ممکن است گران باشد | خرابی موتور و گیربکس |
| دست دوم | نامعلوم بودن سلامت باتری بر ارزش اثر می‌گذارد | بازار جا افتاده‌تر |
برای محاسبه بر اساس استفاده‌ی خودتان می‌توانید از ماشین‌حساب هزینه استفاده کنید.
6. تفاوت‌ها در رانندگی
- گشتاور لحظه‌ای: موتور برقی در شروع حرکت همه‌ی گشتاورش را فوراً می‌دهد. روی زمین خیس گاز را نرم باز کنید.
- سکوت: عابران و رانندگان دیگر صدای شما را نمی‌شنوند. در تقاطع‌ها و مناطق عابر پیاده بیشتر مراقب باشید.
- ترمز بازیاب (ریجنراتیو): با رها کردن گاز وسیله با بازیافت انرژی آهسته می‌شود. تا عادت کنید ممکن است حس کندشدن شدیدتر از انتظار داشته باشید. ترمز بازیاب لزوماً در هر مدلی چراغ ترمز را روشن نمی‌کند.
- وزن: باتری سنگین است؛ ممکن است از مدل بنزینی هم‌اندازه سنگین‌تر باشد.
7. گواهینامه و وضعیت قانونی
وسایل برقی هم بسته به رده‌ی قدرت و سرعت تابع قوانین گواهینامه و ثبت هستند. برای اینکه بدانید برای کدام وسیله چه گواهینامه‌ای لازم است، به صفحه‌ی قوانین نگاه کنید. تفاوت اسکوتر برقی (ایستاده) و موتورسیکلت برقی نشسته را با هم اشتباه نگیرید.
پرسش‌ها پیش از خرید
- آیا مسافت روزانه‌ی من با فاصله‌ی راحت زیر برد واقع‌بینانه‌ی وسیله در زمستان است؟
- آیا پریز امنی دارم که منظم شارژ کنم؟
- آیا باتری قابل جدا شدن است، گارانتی‌اش چقدر است؟
- آیا در منطقه تعمیرگاه مجاز و قطعه‌ی یدکی هست؟
- اگر دست دوم می‌خرم، آیا سلامت باتری قابل اندازه‌گیری است؟