{"body":"<p>Motosiklet montunun içindeki etikette \"EN 17092-4 Class A\", omuz korumasında \"EN 1621-1 Level 2\" gibi ifadeler görürsün. Bu kodlar, ekipmanın hangi testlerden geçtiğini ve ne düzeyde koruma sağladığını anlatır. Avrupa'da motosiklet giysileri ve korumaları kişisel koruyucu donanım olarak sınıflandırılır ve bu standartlara göre test edilir. Bu rehberde koruma seviyelerini, kN değerlerinin ne anlama geldiğini ve giysi sınıflarını sade bir dille açıklıyoruz.</p>\n\n<h2>EN 1621-1: eklem korumaları</h2>\n<p>EN 1621-1, omuz, dirsek, diz, kalça ve kaval kemiği gibi eklem ve uzuv korumalarını kapsar. Testte korumanın üzerine belirli bir enerjiyle ağırlık düşürülür ve korumanın altına geçen kuvvet ölçülür. Geçen kuvvet ne kadar düşükse koruma o kadar iyidir.</p>\n<table>\n<tr><th>Seviye</th><th>İletilen ortalama kuvvet</th></tr>\n<tr><td>Level 1</td><td>35 kN'ın altında</td></tr>\n<tr><td>Level 2</td><td>20 kN'ın altında</td></tr>\n</table>\n<p>Level 2 korumalar genellikle biraz daha kalın ve sert olur, ama modern malzemelerle aradaki konfor farkı azaldı. Korumanın büyüklüğü de önemli: standartta küçük ve büyük koruma alanları için ayrı tipler var. Bazı etiketlerde \"S\" (shoulder, omuz), \"E\" (elbow, dirsek), \"K\" (knee, diz), \"H\" (hip, kalça) gibi harflerle hangi bölge için onaylandığı yazar.</p>\n\n<h2>EN 1621-2: sırt koruması</h2>\n<p>Sırt korumaları ayrı bir standarda tabidir ve eşikler daha sıkıdır; çünkü omurga darbeye daha hassastır.</p>\n<table>\n<tr><th>Seviye</th><th>Ortalama iletilen kuvvet</th><th>Tek darbede üst sınır</th></tr>\n<tr><td>Level 1</td><td>18 kN ve altı</td><td>24 kN</td></tr>\n<tr><td>Level 2</td><td>9 kN ve altı</td><td>12 kN</td></tr>\n</table>\n<p>Sırt korumaları ayrıca boylarına göre sınıflandırılır: sadece orta sırtı kapsayan kısa korumalar ile omuz bıçaklarından bele kadar uzanan tam boy korumalar. Birçok montta sırt bölümünde sadece ince bir sünger bulunur; bu sünger koruma değildir. Cebe EN 1621-2 etiketli gerçek bir koruma takmak ucuz ve etkili bir yükseltme. Seçenekler <a href=\"/ekipman/koruma\">koruma sayfasında</a>.</p>\n\n<h2>EN 1621-3 ve EN 1621-4</h2>\n<ul>\n<li><b>EN 1621-3:</b> Göğüs korumalarını kapsar. Göğüs koruması özellikle arazi sürüşünde ve bazı yol montlarında ek olarak kullanılır.</li>\n<li><b>EN 1621-4:</b> Mekanik olarak, yani motora bağlı bir iple tetiklenen airbag sistemlerini kapsar. Ayrıntılar için <a href=\"/rehber/motosiklet-airbag-yelek-ve-mont-rehberi\">airbag rehberine</a> bak.</li>\n</ul>\n\n<h2>EN 17092: giysinin kendisi</h2>\n<p>EN 1621 korumaların darbe emme kapasitesini ölçerken, EN 17092 mont, pantolon ve tulum gibi giysinin tamamını değerlendirir: kumaşın aşınma dayanımı, yırtılma ve dikiş mukavemeti, korumaların yerinde kalması ve ergonomi. Bu standart, eski EN 13595 ve diğer düzenlemelerin yerini aldı.</p>\n<table>\n<tr><th>Sınıf</th><th>Anlamı</th><th>Tipik kullanım</th></tr>\n<tr><td>AAA</td><td>En yüksek aşınma, yırtılma ve dikiş dayanımı; darbe korumaları dahil</td><td>Deri tulumlar, pist ve yüksek hız</td></tr>\n<tr><td>AA</td><td>Yüksek koruma, daha iyi konfor ve hava koruması dengesi</td><td>Touring ve adventure montları</td></tr>\n<tr><td>A</td><td>Darbe korumalı, daha hafif ve ergonomik</td><td>Şehir montları, yazlık file montlar</td></tr>\n<tr><td>B</td><td>A sınıfı aşınma düzeyi, ancak darbe koruması yok</td><td>Koruma takılmamış giysiler</td></tr>\n<tr><td>C</td><td>Sadece darbe koruması taşıyan iç katman ya da yelek</td><td>Diğer giysilerle birlikte kullanılan korumalı iç giyim</td></tr>\n</table>\n<p>Önemli ayrıntı: EN 17092 sınıfı, giysinin tamamı için verilen bir derecedir. Giysi farklı bölgelerde farklı kumaş kullanıyorsa her bölge kendi risk alanına göre test edilir. Etiketteki sınıf, giysinin genel koruma düzeyini özetler.</p>\n\n<h2>Etiket nasıl okunur?</h2>\n<p>Korumanın ya da giysinin içinde bir piktogram etiketi bulunur. Motosikletli simgesinin yanında:</p>\n<ul>\n<li>Standart numarası (örneğin EN 1621-1:2012, EN 17092-3:2020)</li>\n<li>Seviye ya da sınıf (Level 1 / Level 2, AAA / AA / A / B / C)</li>\n<li>Korumalarda bölge kodu ve tip</li>\n<li>CE işareti</li>\n</ul>\n<p>Sadece \"CE\" yazan ama standart numarası ve seviye belirtmeyen etiketlere dikkat et. CE işareti, ürünün Avrupa mevzuatına uygun olduğunu beyan eder; koruma seviyesini ise standart numarası ve seviye gösterir.</p>\n\n<h2>Hangi seviye sana uygun?</h2>\n<ul>\n<li><b>Şehir içi, düşük hız:</b> EN 17092 A sınıfı mont ve pantolon, Level 1 ya da Level 2 eklem korumaları, ayrıca sırt koruması.</li>\n<li><b>Uzun yol ve otoyol:</b> AA sınıfı giysi, Level 2 eklem ve sırt korumaları.</li>\n<li><b>Pist ve spor sürüş:</b> AAA sınıfı deri tulum, Level 2 korumalar. <a href=\"/ekipman/deri-tulum\">Deri tulum seçenekleri</a>.</li>\n<li><b>Günlük kıyafetle kısa yol:</b> Ayrı takılan <a href=\"/ekipman/diz-dirsek\">diz ve dirsek korumaları</a> hiç yoktan iyidir, ama korumalı motor pantolonunun yerini tutmaz.</li>\n</ul>\n\n<h2>Korumanın yerinde kalması</h2>\n<p>En yüksek seviyeli koruma bile kayma sırasında eklemin üstünden kaçarsa işe yaramaz. Bu yüzden:</p>\n<ul>\n<li>Mont ve pantolonu doğru bedende seç; bol giysi korumanın kaymasına neden olur. <a href=\"/rehber/motosiklet-montu-ve-pantolonu-beden-secimi\">Mont ve pantolon beden rehberi</a> burada işine yarar.</li>\n<li>Diz korumasını oturur pozisyonda dizin üstüne gelecek yüksekliğe ayarla.</li>\n<li>Mont ile pantolonu bağlantı fermuarıyla birleştir.</li>\n<li>Korumaları yıllar içinde kontrol et: köpük sertleşmiş, çatlamış ya da kazada darbe almışsa değiştir.</li>\n</ul>\n\n<h2>Eldiven ve botlarda standartlar</h2>\n<p>Eldivenler <b>EN 13594</b>, botlar <b>EN 13634</b> standardına göre test edilir; ikisinde de Level 1 ve Level 2 vardır. Ayrıntılar <a href=\"/rehber/motosiklet-eldiveni-beden-olcumu\">eldiven rehberinde</a> ve <a href=\"/rehber/motosiklet-botu-numarasi-ve-secimi\">bot rehberinde</a>.</p>\n\n<h2>Eski standartlar ve ikinci el ekipman</h2>\n<p>Eski motosiklet giysilerinde EN 17092 yerine farklı etiketler görebilirsin. Daha önce yaygın olan EN 13595 standardı profesyonel kullanıma yönelik giysiler içindi ve yerini EN 17092'ye bıraktı. Bazı eski giysilerde ise sadece korumalar sertifikalıdır, giysinin kumaşı test edilmemiştir. Bu giysiler tamamen işe yaramaz değil, ama yeni bir alım yapıyorsan EN 17092 sınıfı belirtilmiş bir ürün seçmek daha net bilgi verir.</p>\n<p>İkinci el ekipman alırken dikkatli ol: korumaların yaşını ve kaza geçmişini bilmek zordur. Kumaşta sürtme izi, yırtık ya da onarılmış dikiş, korumalarda çatlak ya da kalıcı ezilme varsa uzak dur. İkinci el bir montu alacaksan korumalarını yenilerle değiştirmeyi bütçeye kat. Kask için ise kural daha net: geçmişini bilmediğin ikinci el kaskı alma, çünkü iç köpükteki hasar dışarıdan görünmez.</p>\n\n<h2>Kısaca hatırla</h2>\n<p>Koruma seviyesi seçerken en çok kullandığın sürüş koşulunu düşün; şehirde kısa yollar ile otoyolda uzun turlar farklı koruma ister.</p>\n\n<h2>Sonuç</h2>\n<p>Koruma etiketinde iki şeye bak: korumalarda EN 1621 seviyesi (Level 2 daha az kuvvet iletir), giysinin kendisinde EN 17092 sınıfı (AAA en yüksek, A şehir için alt sınır). Sırt cebindeki süngeri gerçek bir koruma ile değiştirmek ve doğru bedeni seçmek, etiketteki rakamlar kadar önemli. Genel ekipman bütçesi için <a href=\"/rehber/ekipman\">ekipman rehberine</a> göz at.</p>\n\n<h2>Sık sorulanlar</h2>\n<h3>Level 1 ile Level 2 koruma arasındaki fark nedir?</h3>\n<p>Level 2 koruma, darbe sırasında vücuda daha az kuvvet iletir. Eklem korumalarında Level 1 için sınır 35 kN, Level 2 için 20 kN; sırt korumalarında ortalama 18 kN ve 9 kN.</p>\n<h3>EN 17092 A sınıfı yeterli mi?</h3>\n<p>Şehir içi ve düşük hızlı kullanım için kabul edilebilir bir alt sınır. Otoyolda ve uzun yolda AA, pistte AAA sınıfı daha yüksek koruma sağlar.</p>\n<h3>Montumdaki sırt süngeri koruma sayılır mı?</h3>\n<p>Hayır. Etiketinde EN 1621-2 yazmayan ince süngerler darbe koruması sağlamaz. Cebe uygun boyutta sertifikalı bir sırt koruması takmalısın.</p>\n<h3>Korumalar ne zaman değişmeli?</h3>\n<p>Kazada darbe aldıysa, köpükte çatlak ya da kalıcı ezilme varsa ve malzeme yıllar içinde sertleştiyse değiştir. Kesin ömür için üreticinin talimatına bak.</p>"}