هر زمستان همین پرسش می‌آید: «آیا نصب لاستیک زمستانی روی موتورسیکلت اجباری است؟» پاسخ کوتاه: الزام لاستیک زمستانی در ترکیه موتورسیکلت‌ها را هدف نگرفته است. اما این به معنای آن نیست که در هوای سرد لازم نیست به لاستیکت فکر کنی. آسفالت سرد، لاستیک سرد و یخ‌زدگی در زمستان از بزرگ‌ترین خطرهای دوچرخ‌سواری هستند. در این راهنما دامنه‌ی این قاعده، گزینه‌های لاستیک زمستانی برای موتور و اسکوتر و راه‌های رانندگی امن با لاستیکت را در زمستان توضیح می‌دهیم.
\n\nاجرای اجباری لاستیک زمستانی در ترکیه متوجه وسایل نقلیه‌ی تجاری حمل مسافر و بار در جاده‌های بین‌شهری است. با اعلام وزارت حمل‌ونقل و زیرساخت، دوره‌ی اجرا برای 2026 از 15 نوامبر تا 15 آوریل اعلام شد. برای خودروهای شخصی الزام نصب لاستیک زمستانی وجود ندارد؛ گفته می‌شود برای مقررات درون‌شهری استانداری‌ها می‌توانند جداگانه تصمیم بگیرند.
\nبه مقرره‌ای که الزام ویژه‌ی لاستیک زمستانی برای موتورسیکلت آورده باشد دسترسی پیدا نکردیم. یعنی نصب لاستیک زمستانی روی موتور یا اسکوتری که شخصی استفاده می‌کنی شرط قانونی نیست و انتخاب خودت است. اگر پیک هستی یا استفاده‌ی تجاری داری، دنبال کن که استانداری شهرت تصمیمی گرفته یا نه.
\n\nهست، اما به تنوع لاستیک‌های خودرو نیست؛ نمونه‌هایی که پیدا کردیم بیشتر در اندازه‌های اسکوتر است. دو نمونه:
\nاندازه و وضعیت موجودی به‌روز این محصولات با گذر زمان ممکن است تغییر کند؛ اندازه‌ی لاستیک موتورت را به فروشنده بده و بپرس. خواندن اندازه‌ی لاستیک را در راهنمای اندازه‌ی لاستیک توضیح داده‌ایم. محصولات در صفحه‌ی لاستیک‌های موتورسیکلت هستند.
\n\nبرای کسی که زمستان فقط در آخر هفته‌های آفتابی سوار موتور می‌شود، یک ست لاستیک جداگانه اغلب بی‌مورد است؛ لاستیک جاده‌ای در وضعیت خوب و پیر‌نشده و رانندگی با احتیاط منطقی‌تر است. چون لاستیک‌های زمستانی خمیر نرمی دارند در هوای گرم می‌توانند سریع‌تر فرسوده شوند؛ درباره‌ی اینکه چه زمانی باید درشان بیاوری از پیشنهاد سازنده پیروی کن.
\n\nلاستیک فقط وقتی به دمای کاری نزدیک شود چسبندگی کامل می‌دهد. در زمستان چون هم آسفالت هم لاستیک سرد است رسیدن به این دما خیلی بیشتر طول می‌کشد و گاهی هرگز نمی‌رسد. به‌ویژه لاستیک‌های اسپرت و مخصوص پیست در سرما سخت گرم می‌شوند.
\nوقتی هوای داخل لاستیک سرد می‌شود فشار هم می‌افتد. در لاستیکی با فشار حدود 2 bar هر 10 °C کاهش دما تقریباً 0.1 bar افت فشار یعنی؛ فشاری که در پاییز تنظیم کرده‌ای ممکن است در صبح سرد زمستان زیر مقدار توصیه‌شده بماند. میشلن توصیه می‌کند فشار در حالت سرد اندازه‌گیری و مرتب کنترل شود. لاستیک با فشار کم روی سطح سرد باز هم بدتر می‌چسبد. روش اندازه‌گیری را در راهنمای فشار لاستیک توضیح داده‌ایم.
\n\nدر زمستان خطر اصلی برای دوچرخ اغلب برف دیدنی نیست، یخی است که متوجهش نمی‌شوی. در این نقاط به‌ویژه محتاط باش:
\nاگر دما نزدیک صفر است و جاده خیس به نظر می‌رسد، موتور را عمودی نگه دار، حرکت ناگهانی نکن و در صورت امکان آن روز موتور را پارک کن. بیرون آمدن با موتور در جاده‌ی پوشیده از برف حتی با لاستیک زمستانی خطر جدی زمین‌خوردن دارد.
\n\nدر هوای سرد و خیس چسبندگی لاستیک فقط به دمای آسفالت بستگی ندارد، به سطحی که از رویش می‌گذرد هم بستگی دارد. در این سطوح موتور را عمودی نگه دار، ترمز و گاز را پیش یا پس از سطح اعمال کن:
\nدیگر نکات رانندگی در باران را در راهنمای رانندگی در باران توضیح داده‌ایم.
\n\nیکی از چیزهایی که بیش از همه بر چسبندگی زمستان اثر می‌گذارد وضعیت لاستیک است. لاستیک پیرشده لاستیکش سفت می‌شود و در سرما باز هم کمتر می‌چسبد؛ لاستیکی که آجش کم شده در سطح خیس آب را دفع نمی‌کند. پیش از رسیدن زمستان عمق آج و تاریخ تولید لاستیک را کنترل کن. اینکه چه زمانی باید عوض کنی در راهنمای تعویض لاستیک است.
\n\nالزام لاستیک زمستانی در ترکیه متوجه وسایل تجاری بین‌شهری است؛ برای موتورسیکلت شخصی چنین شرطی وجود ندارد. اگر هر روز در زمستان اسکوتر می‌رانی لاستیک‌های زمستانی با علامت M+S یک گزینه‌اند. اما آنچه واقعاً مهم است نرم راندن در کیلومترهای اول با لاستیک سرد، اندازه‌گیری فشار در حالت سرد، توجه به سن و آج لاستیک و در نظر گرفتن یخ‌زدگی وقتی دما به صفر نزدیک می‌شود است.
\n\nنه. اجرای اجباری لاستیک زمستانی متوجه وسایل تجاری حمل مسافر و بار بین‌شهری است؛ به مقرره‌ای که الزام ویژه‌ی موتورسیکلت آورده باشد دسترسی پیدا نکردیم.
\nوجود دارد، به‌ویژه در اندازه‌های اسکوتر. Michelin City Grip Winter و Anlas Winter Grip نمونه‌هایی از لاستیک زمستانی با علامت M+S هستند. اندازه و موجودی به‌روز را از فروشنده بپرس.
\nچون خمیر نرمی دارند در هوای گرم می‌توانند سریع‌تر فرسوده شوند و رفتارشان عوض شود. درباره‌ی اینکه چه زمانی باید به لاستیک تابستانی برگردی از پیشنهاد سازنده‌ی لاستیک پیروی کن.
\nمی‌شود؛ با تجهیزات درست، لاستیک در وضعیت خوب و رانندگی محتاط زمستان هم می‌شود راند. اما اگر جاده یخی یا برفی است پارک کردن موتور امن‌ترین انتخاب است.
"}